1485 Lysbeth Tempelaer en Jeroen Bosch

Geschreven door Dick Tempelaar.

De lakenmarkt

Het is ondenkbaar dat ze elkaar niet kenden, beiden woonden in dezelfde straat, waren lid van de Illustere Lieve Vrouwebr

oederschap en haar man, Jacob Vezelaer, had waarschijnlijk een schilderij van Jeroen gekocht.

In 1485 woonde Lysbeth in een, nieuw opgetrokken, dubbel pand aan de Orthenstraat in een van de huizen rechts geschilderd ca. 1530 ’s-Hertogenbosch, Noordbrabants Museum. In het zevende huis rechts woonde Jeroen Bosch. Ze trouwde met de goudsmid Jacob Vezelaer voor 1485, samen kregen zij vier kinderen. In 1486-1487 schreven Jacob Vezelaer en zijn vrouw Lysbeth Tempelaer zich in bij de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap. Eveneens trad Jheronimus Anthonissoen van Aken (Jeroen Bosch) in dezelfde periode toe tot het voornaam religieus broederschap in ’s-Hertogenbosch.
Na het overlijden van haar man in 1498 hertrouwde ze met, eveneens goudsmid, Lambertus van Buerinck, die in 1502-1503 in 's-Hertogenbosch vermeld wordt, maar waarschijnlijk later naar Antwerpen vertrok.
 Jheronimus Bosch
Het is zeer waarschijnlijk dat de man van Lysbeth als een van de weinige Bosschenaren een schilderij van Jeroen Bosch heeft gekocht, voor zover dat thans nog is na te gaan. Het kan ook zijn dat zijn zoon Joris het schilderij gekocht heeft, maar gezien diens jonge leeftijd tijdens het leven van Jeroen Bosch lijkt dat minder waarschijnlijk. Jeroen werd geboren omstreeks 1450 en stierf in 1516. Joris Vezelaer werd geboren in 1493 en was bij de dood van Jeroen pas 23 jaar oud. Ook het feit dat zoon Joris naar Antwerpen verhuisde maakt het minder aannemelijk dat hij nog intensief contact heeft gehad met de beroemde schilder.
 
de zeven doodzondenHet betreft het schilderij  De Zeven Doodzonden, dat via de zoon van Jacob Vezelaer, namelijk Joris,   in de erfenis van diens weduwe Margaretha Boge wordt vermeld. Pater Gerlach meent dat dit schilderij wellicht identiek is aan dat wat bij Sotheby is geveild op 27 november 1963.
 
De eerste vrouw van Jacob Vezelaer was Elsbeen Henricxs van Straten, die voor 1484 overleed. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren: een zoon en drie dochters. Het merkwaardige is echter, dat als zijn eerste vrouw ook Elisabeth Cornelis Metten wordt genoemd. Zijn tweede (of derde) vrouw, met wie hij trouwde voor 1485, was Lysbeth, dochter van Gijsbert Tempelaer en van Eylwich Jans van Beerze.
 
Vermoedelijk was de familie Tempelaer afkomstig uit Drunen en bestond uit:
  1. Reinder Tempelaer, kruisheer.
  2. Jan Tempelaer, norbertijn van Berne en pastoor van Hedikhuizen  van 1524 tot 1532
  3. Katherijn Tempelaer, kinderloos overleden
  4. Lysbeth Tempelaer, gehuwd met Jacob Vezelaer

Bron: Brabants leeuw 1998